De gemeente Asten zet zich sinds 2023 actief in om ondernemers bewust te maken van de gevolgen van netcongestie. Om de impact van de beperkte capaciteit op het elektriciteitsnet beter in kaart te brengen, werd in 2024 een koplopersgroep van ondernemers gevormd. Het onderzoek dat hieruit voortkwam, heeft waardevolle inzichten opgeleverd en vormt de basis voor concrete vervolgstappen richting duurzame en toekomstbestendige energievoorziening op het bedrijventerrein.
Winst uit slimmer energieverbruik
Uit het onderzoek bleek dat veel ondernemers op korte termijn winst kunnen behalen door slimmer om te gaan met hun energieverbruik achter de meter. Tegelijkertijd werd duidelijk dat deze maatregelen voor grotere energieverbruikers onvoldoende zijn om toekomstige groei veilig te stellen. Daarnaast staan ondernemers voor een aanzienlijke verduurzamingsopgave, zoals de overstap van aardgas naar elektrische oplossingen en de elektrificatie van wagenparken. Hierdoor is netcongestie uitgegroeid van een toekomstig aandachtspunt tot een actuele uitdaging voor de continuïteit en ontwikkeling van ondernemingen.
Oplossingen en regelgeving
Het onderzoek liet bovendien zien dat enkele voor de hand liggende oplossingen in de praktijk niet haalbaar zijn vanwege bestaande regelgeving. Zo is het niet mogelijk om gecontracteerd transportvermogen van de ene aansluiting over te dragen aan een andere aansluiting die meer capaciteit nodig heeft. Ook het rechtstreeks delen van elektriciteit met een naastgelegen bedrijf via een eigen kabelverbinding was niet toegestaan.
Energiehub als oplossing
Een veelbelovende oplossingsrichting bleek de ontwikkeling van een zogenaamde energiehub. Hierbij combineren meerdere bedrijven hun energieaansluitingen en stemmen zij hun energieverbruik op elkaar af. Omdat ondernemers niet allemaal op hetzelfde moment evenveel elektriciteit nodig hebben, kan binnen een gezamenlijke aanpak meer ruimte worden gecreëerd op het bestaande elektriciteitsnet.
Uitdagingen bij een energiehub
Al snel werd duidelijk dat het realiseren van een energiehub echter complex is. Een grondige analyse van het individuele energieverbruik is noodzakelijk, evenals inzicht in de wijze waarop bedrijven zijn aangesloten op het netwerk van Enexis. Hoewel deze technische vraagstukken goed zijn te onderzoeken met de juiste expertise, blijken de grootste uitdagingen te liggen in het maken van gezamenlijke afspraken over risico’s, financiën en aansprakelijkheden, zowel voor vandaag als voor de toekomst.
Subsidie voor haalbaarheidsonderzoek
Binnen de groep ondernemers ontbraken op dat moment voldoende draagvlak en financiële middelen om deze vervolgstappen gezamenlijk te zetten. Daarom greep de gemeente Asten in 2025 direct haar kans toen de provincie Noord-Brabant een subsidie beschikbaar stelde voor haalbaarheidsonderzoeken naar energiehubs. De gemeente vroeg deze subsidie namens de lokale ondernemers aan.
Analyse voor succesvolle energiehub
Het onderzoek werd uitgevoerd door Hans van de Mortel met zijn adviesbureau Ovidius. Dankzij zijn elektrotechnische expertise en sterke verbondenheid met het lokale bedrijfsleven wist hij, door middel van bedrijfsbezoeken, gesprekken en het samenbrengen van een diverse groep ondernemers, een gedegen analyse op te stellen.
Tijdens twee ondernemersbijeenkomsten in december en april werden eerst de contouren van het probleem geschetst en daarna de mogelijke oplossingsrichting.
Daaruit kwamen de bedrijven naar voren die de grootste kans hebben om samen een technisch succesvolle energiehub te vormen.
Waardevolle informatie
Hoewel de uiteenlopende behoeften, mogelijkheden geboden door Enexis en toekomstplannen van ondernemers deelname aan één gezamenlijke energiehub voor een groot deel van de bedrijven onmogelijk maakten, wordt het onderzoek als succesvol beschouwd. De opgedane inzichten leveren niet alleen waardevolle informatie op voor de betrokken ondernemers, maar bieden ook belangrijke feedback aan gemeente Asten, provincie Noord-Brabant, netbeheerder Enexis en de Autoriteit Consument & Markt (ACM).
Handen ineen
Een belangrijk resultaat van het onderzoek is dat drie toonaangevende bedrijven hebben besloten de handen ineen te slaan om gezamenlijk een energiehub te ontwikkelen. Daarmee zetten zij een belangrijke stap richting een toekomstbestendige energievoorziening en de verdere ontwikkeling van hun ondernemingen in een steeds uitdagender ondernemersklimaat.
Daarnaast wordt er een samenwerking onderzocht tussen twee Astense bedrijven waarbij energie wordt gedeeld om daarmee de toekomst van één van deze bedrijven veilig te stellen.
Provinciale subsidie
Dankzij de provinciale subsidie kon de eerste drempel voor deze samenwerking worden weggenomen. De vervolgstappen liggen nu bij de betrokken bedrijven zelf. Op dit moment is er geen subsidieregeling beschikbaar om de verdere uitwerking en realisatie van de energiehub financieel te ondersteunen.
Meer informatie
Hebt u vragen over de energiehub? Neem gerust contact op met Dhr. B. Crooijmans via tel. (0493) 671 212 b.crooijmans@asten.nl.